Hogere sterfte door klimaatverandering

1 jun 2021

Van alle sterftegevallen door hitte in Nederland, kan nu al bijna eenderde worden toegeschreven aan klimaatverandering. Jaarlijks gaat het om bijna 250 doden. Dat blijkt uit een nieuw internationaal onderzoek, waaraan het RIVM heeft meegewerkt. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het tijdschrift Nature Climate Change.

Het onderzoek vond plaats in 732 steden in 43 landen, en bestrijkt de periode 1991 tot 2018. In die jaren was het gemiddeld één graad warmer dan voor het industriële tijdperk, terwijl dat inmiddels 1,2 graden is. Nog niet eerder is dit onderzoek op zo’n grote schaal gedaan, vertelt Joost van der Ree, programmamanager Klimaat van het RIVM.

Opwarming

“Vooral mensen die lijden aan hart- en vaatziekten en ouderen zijn kwetsbaar door hitte”, zegt Van der Ree. “We weten dat zij extra risico lopen als het heet is. Dat was altijd al zo. Tijdens extreem warme periodes sterven meer mensen. Nu is gekeken in hoeverre de opwarming van het klimaat daar nog een schep bovenop doet.” De effecten van de hittegolven van de laatste twee zomers zijn daarbij nog niet meegenomen.

Nu al impact

Er is al veel vaker onderzoek gedaan naar de relatie tussen sterfte door hitte en het klimaat. Maar daarbij ging het altijd om studies die naar de toekomst keken, en een goede schatting probeerden te geven van toekomstige klimaateffecten. Nu is voor het eerst gekeken naar de impact op gezondheid van klimaatverandering die al heeft plaatsgevonden.

“De mens functioneert het best bij een temperatuur tussen 16 en 18 graden”, legt Van der Ree uit. Dichter bij de evenaar ligt die optimale temperatuur voor het menselijk lichaam iets hoger. Als de temperatuur hoger of lager dan dat optimum is, heeft dat gevolgen voor de sterftecijfers. “Dit onderzoek laat zien dat klimaatverandering nu al een impact heeft op onze gezondheid, het is niet langer iets van de toekomst.”

Maar, zo stelt het onderzoek, het gaat hierbij dus ‘slechts’ om één graad opwarming. “Dat is minder dan het meest strikte klimaatdoel uit het Parijse Klimaatakkoord (1,5 tot 2 graden) en een fractie van wat er kan gebeuren als de uitstoot niet wordt teruggedrongen.”

Langer, vaker en heter

De sterfte door een toename van warme en hete dagen is in Nederland weinig verrassend lager dan in Zuid-Europa. Naast Zuid-Europa werden de grootste veranderingen in sterfte gevonden in delen van Azië en Zuid-Amerika.

Omdat de huidige mondiale temperatuur al hoger is dan in de onderzochte periode, en nog verder zal stijgen als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen, zal de sterfte door hitte nog flink oplopen, verwacht Van der Ree. “Op basis van dit onderzoek kan nu beter bekeken worden of er wel voldoende beleid is om kwetsbare mensen te beschermen in tijden van hitte. De extremen zullen naar verwachting toenemen. En er zal langer, vaker en hetere hitte zijn.”

Overigens is het niet zo dat een hittegolf per definitie betekent dat een bepaald percentage mensen zal overlijden. “Je zult niet elk jaar hetzelfde effect zien. We vermoeden dat er een cumulatief effect kan optreden, als mensen ook al een slechte winter achter de rug hebben, of meerdere extreme warme zomers op rij. Maar we weten nog niet hoe groot dat effect is.”

Kerngezonde tachtigers

Het is overigens een misverstand om te denken dat in een hittegolf alleen mensen sterven, die anders een paar weken of maanden later sowieso zouden overlijden. Wel gaat het vooral om 80-plussers. “Maar het gaat ook om tachtigers, die zich kerngezond voelen, die anders mogelijk wel honderd konden worden”, zegt Van der Ree.

De temperatuur-regulatie in het lichaam van ouderen werkt anders. En ouderen vergeten nogal eens dat ze voldoende moeten drinken als het warm is, omdat ze minder dorst ervaren. Ook wordt aangeraden om in periodes van hitte voldoende verkoeling te zoeken en weinig te bewegen.

(bron: NOS)

Meer nieuws


Doe mee aan onderzoek naar hitte en gezondheid!

16 mei 2024

Het Radboud UMC onderzoekt wat hitte doet met de gezondheid van mensen in de stad. Dordrecht is één van de steden waar dit onderzoek plaatsvindt. Do...

Lees meer

Het Radboud UMC onderzoekt wat hitte doet met de gezondheid van mensen in de stad. Dordrecht is één van de steden waar dit onderzoek plaatsvindt. Dordtenaren die mee willen doen aan het onderzoek, kunnen zich aanmelden.   Het klimaat verandert. Daardoor krijgen we vaker te maken met warme zomers en hittegolven. Hitte kan invloed hebben op de gezondheid van mensen. Vooral bij ouderen en mensen die ziek zijn. Het Radboud UMC doet onderzoek in Dordrecht naar wat hitte doet met de gezondheid van mensen in de stad. Wil je meedoen? Meld je aan op  www.radboudumc.nl/hitte Hittestress De afgelopen jaren hebben we een aantal weken met tropische temperaturen gehad. Ook voor deze zomer is de verwachting dat het flink heet kan worden. Vooral als je in de stad woont, kan dat onprettig zijn. In de stad is het in de zomer namelijk warmer dan in het buitengebied. Soms scheelt het wel 8°C! Dat komt doordat gebouwen en straten veel warmte vasthouden. Bomen en planten houden de stad juist koeler. En ook water zoals vijvers zorgen dat het er minder warm wordt. Veel stenen en weinig groen veroorzaken zogenaamde hittestress. En daar kunnen stadsbewoners veel last van hebben. Of zelfs ziek van worden. Help mee! Als inwoner van Dordrecht, kun je helpen hittestress in de stad tegen te gaan. Daarvoor willen we weten hoeveel last inwoners hebben van de warmte. Het Radboud UMC onderzoekt in Dordrecht wat hitte doet met de gezondheid. Ook onderzoeken ze wat de invloed is van de hoeveelheid groen en water in een buurt. In groene wijken blijft de temperatuur immers lager dan in versteende wijken. Elke inwoner van Dordrecht van 18 jaar en ouder kan mee doen aan het onderzoek. Je wordt dan gevraagd om een aantal vragenlijsten in te vullen: vóór, tijdens en na een warme periode in de zomer. Wil jij meedoen? Ga dan naar www.radboudumc.nl/hitte Of download Flyer burgeronderzoek hitte  

Meer dan 50 activiteiten tijdens het Weekend van de Natuur!

23 apr 2024

Heb jij een warm hart voor de natuur? Of wil je meer weten over het rijke planten- en dierenleven op ons prachtige Eiland van Dordrecht? Dan is het We...

Lees meer

Heb jij een warm hart voor de natuur? Of wil je meer weten over het rijke planten- en dierenleven op ons prachtige Eiland van Dordrecht? Dan is het Weekend van de Natuur echt iets voor jou. Op 31 mei, 1 en 2 juni kun je kiezen uit meer dan 50 leuke activiteiten op 21 verschillende locaties in Dordrecht. Of je nu jong bent of oud… Een vroege vogel of een nachtvlinder… Dol op bewegen in de natuur of liever creatief bezig… Er is voor iedereen wel wat leuks te doen tijdens een van de vele workshops en excursies. In bijna elke wijk van Dordrecht zijn er activiteiten. Wat dacht je van een plantjes-, stekjes- en zadenruilbeurs of een stekjesroute? Of ga mee met één van de vele wandelingen, zoals een geveltuinenwandeling, een wildplukwandeling of een nachtvlinderexcursie. Liever met je handen bezig? Dan kun je bijvoorbeeld broodjes bakken met eetbare bloemen of meehelpen in de tuin. Voor kinderen zijn er boeiende natuurfilms, een waterbeestjesexpeditie, een workshop vogelhuisjes timmeren en nog veel meer! Er zit vast iets leuks voor jou bij! Neem gauw een kijkje in het volledige aanbod, meld je aan en zet de data en tijdstippen gelijk in je agenda. Klik hier voor het programma.    

Nulmeting flora en fauna in Stadspark Dordrecht

18 apr 2024

Foto boven: een wezel bij de faunapassage aan de ProvincialewegOnderzoekDe komende jaren werken we aan een groot groen stadspark dat iedere Dordtenaar...

Lees meer

Foto boven: een wezel bij de faunapassage aan de Provincialeweg Onderzoek De komende jaren werken we aan een groot groen stadspark dat iedere Dordtenaar binnen 10 minuten kan bereiken. Met een oppervlakte van maar liefst 400 hectare wordt het een park om te recreëren waar ook flora en fauna de ruimte krijgen. Om te weten hoe het is gesteld met de flora en fauna in Stadspark Dordrecht hebben we Ecoresult B.V. gevraagd een nulmeting uit te voeren. Ecoresult onderzocht welke en hoeveel soorten dieren en planten er nu aanwezig zijn. De resultaten gebruiken we om maatregelen te nemen die de natuur in het Stadspark helpen verbeteren. Natuurmaatregelen Het nieuwe stadspark strekt zich uit van noord naar zuid midden door de stad, van het Wantij tot aan de Nieuwe Dordtse Biesbosch. Het gebied vormt een aaneenschakeling van groengebieden. Deze groengebieden worden doorsneden wordt door verschillende (snel)wegen, spoorlijnen, sportvelden en waterpartijen. Gemeente Dordrecht wil maatregelen nemen om de samenhang tussen de groengebieden te verbeteren, met als doel de biodiversiteit te stimuleren. In het najaar van 2024 starten we met de uitvoer van maateregelen waarmee het makkelijker wordt voor planten en dieren om zich te verplaatsen. Een voorbeeld van zo\'n maatregel is een zogenaamde faunapassage. Dat is een soort natuurlijke oversteekplaats voor dieren. Nulmeting Voor de nulmeting heeft Ecoresult een team samengesteld met specialisten op het gebied van vogels, zoogdieren, insecten, aquatische fauna en planten. Het team heeft vastgesteld welke flora en fauna er nu in het gebied voorkomen en in welke aantallen. Ook onderzocht Ecoresult hoe het gebied door deze soorten wordt gebruikt en waar de knelpunten liggen. Verder brachten ze kwetsbare plekken voor vogels en vleermuizen in kaart. En aan de hand van dit onderzoek weten we ook meer over de waterkwaliteit. Het is de bedoeling deze metingen over een aantal jaar te herhalen, zodat we kunnen nagaan of de genomen maatregelen effectief zijn geweest. Resultaten Wil je meer weten over de resultaten van dit onderzoek? Lees dan hier verder.


  Nieuwsoverzicht
privacy