Hogere sterfte door klimaatverandering

1 jun 2021

Van alle sterftegevallen door hitte in Nederland, kan nu al bijna eenderde worden toegeschreven aan klimaatverandering. Jaarlijks gaat het om bijna 250 doden. Dat blijkt uit een nieuw internationaal onderzoek, waaraan het RIVM heeft meegewerkt. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het tijdschrift Nature Climate Change.

Het onderzoek vond plaats in 732 steden in 43 landen, en bestrijkt de periode 1991 tot 2018. In die jaren was het gemiddeld één graad warmer dan voor het industriële tijdperk, terwijl dat inmiddels 1,2 graden is. Nog niet eerder is dit onderzoek op zo’n grote schaal gedaan, vertelt Joost van der Ree, programmamanager Klimaat van het RIVM.

Opwarming

“Vooral mensen die lijden aan hart- en vaatziekten en ouderen zijn kwetsbaar door hitte”, zegt Van der Ree. “We weten dat zij extra risico lopen als het heet is. Dat was altijd al zo. Tijdens extreem warme periodes sterven meer mensen. Nu is gekeken in hoeverre de opwarming van het klimaat daar nog een schep bovenop doet.” De effecten van de hittegolven van de laatste twee zomers zijn daarbij nog niet meegenomen.

Nu al impact

Er is al veel vaker onderzoek gedaan naar de relatie tussen sterfte door hitte en het klimaat. Maar daarbij ging het altijd om studies die naar de toekomst keken, en een goede schatting probeerden te geven van toekomstige klimaateffecten. Nu is voor het eerst gekeken naar de impact op gezondheid van klimaatverandering die al heeft plaatsgevonden.

“De mens functioneert het best bij een temperatuur tussen 16 en 18 graden”, legt Van der Ree uit. Dichter bij de evenaar ligt die optimale temperatuur voor het menselijk lichaam iets hoger. Als de temperatuur hoger of lager dan dat optimum is, heeft dat gevolgen voor de sterftecijfers. “Dit onderzoek laat zien dat klimaatverandering nu al een impact heeft op onze gezondheid, het is niet langer iets van de toekomst.”

Maar, zo stelt het onderzoek, het gaat hierbij dus ‘slechts’ om één graad opwarming. “Dat is minder dan het meest strikte klimaatdoel uit het Parijse Klimaatakkoord (1,5 tot 2 graden) en een fractie van wat er kan gebeuren als de uitstoot niet wordt teruggedrongen.”

Langer, vaker en heter

De sterfte door een toename van warme en hete dagen is in Nederland weinig verrassend lager dan in Zuid-Europa. Naast Zuid-Europa werden de grootste veranderingen in sterfte gevonden in delen van Azië en Zuid-Amerika.

Omdat de huidige mondiale temperatuur al hoger is dan in de onderzochte periode, en nog verder zal stijgen als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen, zal de sterfte door hitte nog flink oplopen, verwacht Van der Ree. “Op basis van dit onderzoek kan nu beter bekeken worden of er wel voldoende beleid is om kwetsbare mensen te beschermen in tijden van hitte. De extremen zullen naar verwachting toenemen. En er zal langer, vaker en hetere hitte zijn.”

Overigens is het niet zo dat een hittegolf per definitie betekent dat een bepaald percentage mensen zal overlijden. “Je zult niet elk jaar hetzelfde effect zien. We vermoeden dat er een cumulatief effect kan optreden, als mensen ook al een slechte winter achter de rug hebben, of meerdere extreme warme zomers op rij. Maar we weten nog niet hoe groot dat effect is.”

Kerngezonde tachtigers

Het is overigens een misverstand om te denken dat in een hittegolf alleen mensen sterven, die anders een paar weken of maanden later sowieso zouden overlijden. Wel gaat het vooral om 80-plussers. “Maar het gaat ook om tachtigers, die zich kerngezond voelen, die anders mogelijk wel honderd konden worden”, zegt Van der Ree.

De temperatuur-regulatie in het lichaam van ouderen werkt anders. En ouderen vergeten nogal eens dat ze voldoende moeten drinken als het warm is, omdat ze minder dorst ervaren. Ook wordt aangeraden om in periodes van hitte voldoende verkoeling te zoeken en weinig te bewegen.

(bron: NOS)

Meer nieuws


Kleur je tuin (en je kleurplaat) Gi-ga-groen!

6 okt 2022

Gi-ga-groen kleurwedstrijd ‘Tuin met Stip’Van 5 oktober tot en met 16 oktober is het weer Kinderboekenweek. Het thema is dit jaar: Gi-ga-g...

Lees meer

Gi-ga-groen kleurwedstrijd \'Tuin met Stip\' Van 5 oktober tot en met 16 oktober is het weer Kinderboekenweek. Het thema is dit jaar: Gi-ga-groen. Dat vinden wij natuurlijk een gi-ga-goed onderwerp! Duurzaamheidscentrum Weizigt organiseert een Gi-ga-groene kleurwedstrijd Tuin met Stip.    Een groene tuin is fijn en gezond. Het wordt er minder heet. Je hebt minder last van water na een harde regenbui. En dieren vinden er voedsel en een plekje om te wonen. En kinderen kunnen er lekker spelen. De Dordtse schrijfster Anneke van Veen vertelt in haar boekje \'De tuin met Stip\' over lieveheersbeestje Stip die landt in een tuin vol stenen. Als die tuin wordt veranderd in een groene oase, krijgt Stip ineens heel veel nieuwe vriendjes: Worm, Kikker, Bij, Vlinder, Merel en Egel. In het kader van de Kinderboekenweek organiseert Weizigt een Gi-ga-groen kleurwedstrijd, samen met \'De tuin met Stip\'. De kleurplaat is gemaakt door Merike van de Vijver die ook de illustraties van het boekje heeft getekend. De kleurplaat kun je downloaden op de website van Weizigt. Of haal hem op bij de Stadsboerderij van Weizigt. Ze liggen klaar in de gang naast de stallen. En als je daar dan toch bent, ga dan gelijk op zoek naar Stip en zijn vriendjes in de tuinen van Weizigt. Je kunt de kleurplaat ook ophalen bij kinderboekenwinkel De Giraf: Groenmarkt 163, Dordrecht. Lever de kleurplaat vóór 20 oktober in bij Weizigt of bij De Giraf. Na de herfstvakantie maken we de prijswinnaars bekend. Zij winnen een Gi-ga-groen prijzenpakket met daarin ook het boekje van Stip. Wil jij weten wat je kunt doen om jouw tuin groener te maken? Kijk dan hier voor heel veel tips. Of kijk eens naar dit leuke filmpje.  

Samenwerken aan een groene gezonde leefomgeving

6 okt 2022

Samenwerken aan buurten waarin natuur de hoofdrol speeltTerugblik op het symposium Groene Gezonde LeefomgevingMeer groen in buurten en wijken levert v...

Lees meer

Samenwerken aan buurten waarin natuur de hoofdrol speelt Terugblik op het symposium Groene Gezonde Leefomgeving Meer groen in buurten en wijken levert veel op: gezondere bewoners, minder hitte, minder wateroverlast en betere biodiversiteit. Het staat dan ook hoog op de agenda bij veel gemeenten en woningcorporaties in Zuid-Holland en Zeeland. Ook in Dordrecht. Op 27 september 2022 was Dordrecht gaststad van het symposium Groene Gezonde Leefomgeving, waar veel concrete tips en inspirerende praktijkvoorbeelden werden gedeeld. Een belangrijke conclusie: we hebben elkaar nodig om onze buurten verder te vergroenen. ‘Elk kind verdient het om slootje te springen en in bomen te klimmen’, aldus wethouder Rik van der Linden. \"We gaan van een samenleving waarin natuur een bijrol had, naar een samenleving waarin natuur een hoofdrol heeft\", zegt dagvoorzitter en IVN-directeur Jelle de Jong tijdens de aftrap van het symposium. Dat blijkt ook uit de verhalen van de sprekers. Annemarie Lammers van de gemeente Dordrecht vertelt over de ambitie van Dordrecht. \"Het streven is om 5% van het bebouwde gebied in te richten voor spelen, ontmoeten en beleven. Bovendien wil Dordrecht dat in 2030 tenminste 80% van de scholen een groen schoolplein heeft.\" Samenwerken aan gezondere buurten Dordrecht is aangesloten bij de Groene Cirkel Gezonde Stad. Dit is een provinciaal netwerk waarin overheid, wetenschap en bedrijfsleven samenwerken om verduurzaming te versnellen. Dat doen ze door samen vraagstukken op te lossen, zoals: hoe kun je groene gevels en daken voorzien van voldoende water? En hoe kun je de kwaliteit van groen in de stad verbeteren? Deze samenwerking is essentieel om sneller en efficiënter te kunnen vergroenen. Meer groen en minder stenen in een wijk heeft naast voordelen voor klimaat en natuur ook een grote positieve invloed op de gezondheid van de bewoners. Met en door bewoners Hoe betrek je bewoners bij het vergroenen van hun buurt? \"Leg het niet van bovenaf op\", zegt Tom Harbers van welzijnsorganisatie Het Volgelnest uit Dordrecht. Het Vogelnest onderzocht wat buurtbewoners belangrijk vinden rond vergroening. De conclusies: de meeste mensen willen meer groen, maar het moet wel functioneel zijn en er netjes uitzien. Denk aan bomen met eetbare vruchten. Bewoners werken daarom mee aan de vergroeningsplannen voor hun buurt. En de welzijnsorganisatie helpt hen op weg met gratis planten voor hun tuin. Het Vogelnest trekt samen op met de gemeente en woningcorporatie Woonbron. \"Met kleine aanpassingen kun je al veel doen voor de biodiversiteit\", vertelt Arjan Loeve van Woonbron. \"Denk bijvoorbeeld aan geveltuintjes, nestkasten en een braakliggend terrein inzaaien met wilde bloemen.\" Boomklimmen \"Laten we keuzes maken voor de leefomgeving die over 30 tot 40 jaar nog steeds goede keuzes zijn\", zegt wethouder Rik van der Linden aan het einde van het symposium. Hij sluit de middag af met een wens voor de toekomst: ‘Elk kind moet de kans krijgen om slootje te springen, bomen te klimmen en op spannende rooftocht te gaan in de eigen wijk.\"

Tuintip: boomspiegel

7 okt 2022

Oktober is de maand van Het Vergeten Plantseizoen. We geven elke dag een tuintip.Tuintip 7: boomspiegelHeb je een boomspiegel in je straat die wel wat...

Lees meer

Oktober is de maand van Het Vergeten Plantseizoen. We geven elke dag een tuintip. Tuintip 7: boomspiegel Heb je een boomspiegel in je straat die wel wat kleur kan gebruiken, kom dan morgen om 15.00 uur naar de boomspiegeldag aan de Hooftstraat. Daar geeft de groenaannemer tips hoe je dat het beste aan kan pakken. Ook kan je daar een tuintegel ruilen voor een plantje bij de Operatie Steenbreek kraam. Kijk voor verdere uitleg en onze andere planttips bij maatregelen voor bewoners of kijk op de website van Het Vergeten Plantseizoen.


  Nieuwsoverzicht
privacy